Terugblik demodag pocketvergisting
Wat is pocketvergisting?
Pocketvergisters zijn kleine biogasinstallaties waarbij er biogas afkomstig uit bedrijfseigen mest verbrand wordt in een warmtekrachtkoppeling (wkk). Het biogas komt vrij door het opwarmen van mest en een aanwezige bacteriecultuur. Een deel van de droge stof wordt zo omgevormd naar methaan (CH4) en koolstofdioxide (CO2). De NPK-samenstelling van de mest of digestaat blijft ongewijzigd.
Biogas kan in 2 verschillende bereiken van temperatuur gevormd worden.
- Mesofiele vergisting (32 - 42°C) is een robuustere en tragere vorm van vergistingsproces die in de meeste gevallen wordt gebruikt. Er is minder energie voor nodig om operationeel te blijven, maar het proces duurt wel langer.
- Bij thermofiele vergisting (48 - 55°C) verloopt het afbraakproces sneller. Het thermofiele proces heeft echter een hogere energiebehoefte en is gevoeliger. Vergisten op hogere temperaturen geeft wel meer opties richting een hygiënisatiestatuut.
In beide gevallen moet de verblijftijd van de mest in de reactor lang genoeg zijn. De verblijftijd in de reactor is de gemiddelde tijd die de biomassa in de reactor doorbrengt. De verblijftijd moet minstens zo lang zijn als de verdubbelingstijd van de traagst groeiende bacteriën, opdat de bacteriën niet zouden uitspoelen. Gemiddeld zit de verblijftijd rond de 30 dagen. Met een voeding van 10m³ mest per dag zou je dan dus een netto reactorvolume van 300m³ moeten hebben.
Waar moet je rekening mee houden in het stalontwerp?
Specifiek aan de nieuwe stal die we bezochten is dat deze ontworpen en gebouwd is met een biogasinstallatie al in het achterhoofd. De stal heeft een volle stalvloer die elke 2 uur wordt schoon geschraapt met een aantal mestschuiven. De verse mest die ze zo verzamelen, vangen ze op in een afstortput en van daaruit wordt de biogasinstallatie meermaals per dag gevoed.
Verse mest heeft namelijk een veel hoger biogaspotentieel dan oudere mest. Na 20 dagen is de helft van het potentieel al verdwenen. Als er geen verse mest kan verzameld worden op het bedrijf, dan is pocketvergisting eigenlijk geen optie meer. Door de volle vloer is er hier ook niet gekozen voor een traditionele mestkelder. Er is een externe mestopslag voorzien. Voor de mestmaatregelen is er VLIF-steun te bekomen.
Waaruit bestaat de vergister zelf?
Het vergisten gebeurt op deze site in een betonnen reactor waar er een verwarmingscircuit rond de wand en mixers op de middenpaal zijn aangebracht. Er wordt een isolatielaag gespoten op het beton om te isoleren maar ook om het beton te beschermen. Het dak bestaat uit een dubbele laag. De onderste is een gasdichte laag met daarboven een laag tegen de elementen. De afzuiging van het gas gebeurt aan de nok van het dak. Belangrijk is dat het gas gedroogd wordt voordat het de motor bereikt, water is namelijk een grote vijand van de motorcilinders.
Drogen van het gas kan door het te condenseren. Hiervoor moet het gas afkoelen en wordt de luchtdamp omgezet naar druppels. Het afkoelen gebeurt hier door de gasbuis in de grond te steken. Doordat deze buis ook nog eens een lang traject van 100m moet overbruggen is er voldoende tijd om af te koelen. De gevormde druppels worden dankzij het hellend traject opgevangen in de condensafvoer aan de start van de gasbuis.
Wat met de geproduceerde energie?
Het biogas wordt via een wkk omgezet naar warmte en elektriciteit. De elektriciteit wordt in de eerste plaats gebruikt op het melkveebedrijf zelf. Maar de vergister heeft ook energie nodig om te blijven draaien. Dit zelfverbruik ligt rond de 6% van de bruto productie. Het overschot aan elektriciteit wordt op het elektriciteitsnet gezet. Zodanig daalt de elektriciteitsfactuur drastisch en kan je een extra inkomen genereren door het overschot aan elektriciteit te verkopen. Daarnaast zijn er ook groenestroomcertificaten te verkrijgen voor een pocketvergister.
De warmte die vrijkomt wordt in de eerste plaats gebruikt om de reactor op te warmen. Specifiek worden de warmteverliezen en het opwarmen van de dagelijkse voeding opgevangen met de geproduceerde warmte. Het verpompen van warm water gebeurt in geïsoleerde buizen die ze ook in een warmtenet gebruiken. Zodanig is het warmteverlies over de afstand van 100 meter zeer beperkt. Daarnaast wordt ook de woning en het spoelwater van de melkinstallatie en koeltank via deze manier verwarmd. Zodanig dalen ook de stookkosten. Voor de geproduceerde warmte kan je ook warmtekrachtcertificaten verkrijgen.
Hoeveel werk en tijd kruipt er in een pocketvergister?
De bedrijfsleider is zelf best een handige harry. Gemiddeld een kwartier per dag zal je kwijt zijn aan de opvolging van de installatie. Zelfs als aan alle voorwaarden voldaan is, kan er af en toe iets mislopen. Een koe wordt soms ook ziek, de biologie in de vergister kan hetzelfde overkomen. De bedrijfsleider en de servicefirma moeten er dan snel bij zijn om een lange uitval te voorkomen.
Voor het noodzakelijke onderhoud wordt er best een onderhoudscontract afgesloten.
Slotwoord
De vergister past mee in de visie om het bedrijf energieneutraal te kunnen laten werken. Al de investeringen zorgen ervoor dat de ecologische voetafdruk effectief een stuk kleiner wordt. Dat is goed voor het milieu, maar ook voor het imago van dit bedrijf en bij uitbreiding van de hele sector.